μελιτζάνα

Η μελιτζάνα (Solanum melongena – Στρύχνον, η μελιτζάνα) είναι ποώδες, πολυετές φυτό ου γένους Στρύχνον (Solanum) της οικογένειας των Στρυχνοειδών (Solanaceae) και καλλιεργείται για τον ομώνυμο καρπό της.

 

Το Ελληνικό όνομά της προέρχεται από παραλλαγή της Αραβικής της ονομασίας bāḏinjān σε μελιτζάνα, επηρεασμένο από το μελανό χρώμα του καρπού. Στην Κύπρο είναι γνωστή ως «το βαζάνι«, ονομασία πιο κοντινή στην Αραβική bāḏinjān. Η Βυζαντινή λέξη μελιτζάνα (melitzána) αποδόθηκε στα μεσαιωνικά λατινικά σαν melongena. Με αλλαγή του “g” σε “z” προέκυψε στα σύγχρονα Ιταλικά η λέξη «melanzana».

Στην αρχαιότητα, ήταν ιθαγενές φυτό της Ινδίας, αλλά καλλιεργούνταν προϊστορικά και στην Κίνα και την Κεντρική Ασία. Η πρώτη γραπτή αναφορά για το φυτό εντοπίζεται σε μια αρχαία κινέζικη αγροτική πραγματεία το 544 π.Χ. Στην Ευρώπη ήρθε μέσω του Βυζαντίου από τους Άραβες. Στην Ελλάδα έφτασε το 12ο-13ο αιώνα και από τότε αποτελεί ένα από τα βασικά συστατικά της Μεσογειακής διατροφής.

Στην Ινδία, που έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή μελιτζάνας, μαγειρεύεται και, καταναλώνεται με άπειρους διαφορετικούς και μοναδικούς τρόπους. Την προτιμούν καπνιστή, ή ψητή, στον ατμό, ή με κάρυ, με πίκλες ή αποξηραμένη και τηγανισμένη σαν σνακ. Πάντως όσο λιγότερο μαγειρεύεται, τόσο περισσότερο διατηρεί τα θρεπτικά της συστατικά.

Ενίοτε, η μελιτζάνα είναι λίγο πικρή γι’αυτό καλό είναι πάντα να κόβεις ένα μικρό κομματάκι και να το δοκιμάζεις.  Η πικρίλα εξαφανίζεται αν τρίψεις λίγο χοντρό αλάτι πάνω της αφού την κόψεις  και την αφήσεις για 30 λεπτά πριν τη μαγειρέψεις, αφού την ξεπλύνεις  καλά πρώτα. Μπορείς, επίσης, να κάνεις αυτό που κάνουν στην Ινδία. Να μουσκέψεις την μελιτζάνα, για μισή τουλάχιστον ώρα, κομμένη σε tamarind* (ζωμό του καρπού tamarind, που θα βρεις σε μαγαζιά με ασιατικά προϊόντα) πριν τη μαγειρέψεις. Το tamarind, όχι μόνο θα αποβάλλει την πικρίλα αλλά, θα βοηθήσει στη διατήρηση του χρώματος της μελιτζάνας και, θα προσθέσει ένα γλυκό και εξωτικό άρωμα.

Αγαπημένος καρπός που τρώγεται με άπειρους συνδυασμούς. Τι να πρωτοθυμηθώ από τα εξωτικά Imam Baildi, Hunkyar Beyerdi, Baba Ghanoush, τα δικά μας μπριάμ, μελιτζανοσαλάτα, μελιτζάνες τηγανητές, κροκέτες, ψητές στο φούρνο με φέτα και σάλτσα τομάτα, σε chips (θα σου δώσω συνταγή και θα τα λατρέψεις), με κρέας κοκκινιστό, στον μουσακά ή παπουτσάκια, τις Ιταλικές σε carprese ή στο φούρνο à la Romana, ή ανακατεμένες με pasta ή μακαρονάδες με σάλτσα. Και πόσες ακόμα που σίγουρα έχω ξεχάσει.

Το σκουρόχρωμο αυτό λαχανικό είναι πλούσιο σε μέταλλα όπως ασβέστιο, κάλιο και σίδηρο. Είναι, επίσης, πλούσια σε νάτριο, πρωτεΐνη, βιταμίνη Α και διαιτητικές φυτικές ίνες, που την καθιστούν μια πολύ υγιεινή τροφή, γι’ αυτό άλλωστε και αποτελούσε πάντα αγαπημένη τροφή βασιλιάδων και βασιλισσών. Ένα πάντως είναι σίγουρο ή την λατρεύεις ή την μισείς!

Σιγά-σιγά, θα σου ανεβάζω πρωτότυπες συνταγές με μελιτζάνες για να προσθέσεις στην διατροφή σου.

Τamarind*

tamarindΕίναι ο καρπός ενός δέντρου της οικογένειας Fabaceae που φύεται, κυρίως, στην τροπική Αφρική και παράγει ένα, μοναδικό, είδος.

Το δέντρο Tamarind παράγει βρώσιμους καρπούς, σαν φρούτα, και χρησιμοποιείται ευρέως σε κουζίνες σε όλο τον κόσμο. Χρησιμοποιείται επίσης στην παραγωγή φαρμάκων της παραδοσιακής ιατρικής και στα στιλβωτικά για μέταλλα. Το ξύλο του επίσης χρησιμοποιείται για την παραγωγή επίπλων και σανίδες για πατώματα.

Το ώριμο φρούτο καταναλώνεται περισσότερο στην μαγειρική καθώς γίνεται πιό γλυκό και λιγότερο ξινό καθώς ωριμάζει.  Μπαίνει σε γλυκά και μαρμελάδες, προστίθεται σε χυμούς φρούτων, σε sorbets και παγωτά ενώ αποτελεί ένα από τα συστατικά της Worcestershire sauce. Με το γλυκό tamarind δημιουργείται ένα από τα πιό διαδεδομένα Ινδικά chutneys, συνδυάζεται τέλεια με φαγητά που έχουν curry ενώ στην Μέση Ανατολή χρησιμοποιείται πολύ σε φαγητά που έχουν μαγειρευτό κρέας που, πολλές φορές, συνδυάζουν και, με αποξηραμένα φρούτα ώστε να αποκτά το φαγητό μία υπέροχη γλυκόξινη γεύση.

Advertisements